Afrikaans oor grense heen: Praktiese maniere om jou kinders se moedertaal lewendig te hou
Vir baie Afrikaanse ouers in die buiteland is daar ’n dag wat onverwags aanbreek.
Jou kleuter begin in Engels speel. Jou tiener antwoord jou al hoe meer in die plaaslike taal. Eendag hoor jy jou kind praat met ’n aksent wat nie meer heeltemal Afrikaans klink nie.
Dit kan emosioneel wees.
Nie omdat daar iets verkeerd is daarmee dat jou kind aanpas nie – inteendeel, dit is presies wat jy wil hê. Jy wil hê hulle moet gelukkig wees, vriende maak en tuis voel in hulle nuwe land.
Maar terselfdertyd wil jy ook nie hê hulle moet vergeet waarvandaan hulle kom nie.
Die goeie nuus is dat moedertaal nie vanself verdwyn nie. Dit verdwyn gewoonlik wanneer dit nie meer deel van die gesin se daaglikse lewe is nie. En dit beteken ook dat elke ouer iets daaraan kan doen.
Die geheim lê nie in ingewikkelde taalprogramme of ure se ekstra werk nie. Dit lê in klein, konsekwente gewoontes wat Afrikaans deel maak van die gesin se daaglikse ritme.
Hoekom maak moedertaal nog saak?
Wanneer kinders in ’n nuwe land grootword, leer hulle gewoonlik die plaaslike taal baie vinnig aan. Dit is noodsaaklik vir skool, sport en vriendskappe.
Maar navorsing wys ook dat kinders wat hulle moedertaal behou, op verskeie maniere daarby baat vind.
Hulle ontwikkel dikwels sterker taalvaardighede in albei tale. Hulle verstaan hulle familiegeskiedenis beter. Hulle bou makliker verhoudings met grootouers en familie in Suid-Afrika. Hulle ontwikkel ook ’n sterker gevoel van identiteit – iets wat belangrik raak veral wanneer kinders ouer word en begin vra: “Waar hoort ek?”
Afrikaans is immers baie meer as net woorde.
Dit is die taal waarin Ouma stories vertel. Dit is die taal van braaivleisgesprekke, familiegrappies, geloof, musiek en herinneringe.
Begin by die huis
Kinders hoef nie Afrikaans as ’n vak te ervaar nie.
Die huis behoort die plek te wees waar Afrikaans natuurlik gebeur.
Praat Afrikaans tydens etes.
Vertel van jou dag.
Vra hoe dit by die skool gegaan het.
Laat kinders help kosmaak terwyl julle gesels.
Selfs al antwoord hulle in Engels, hou jy eenvoudig aan om Afrikaans te praat.
Baie kinders verstaan lank voordat hulle weer self gemaklik begin praat.
Maak Afrikaans die taal van pret
Kinders leer die vinnigste wanneer hulle nie besef hulle leer nie.
Gebruik bordspeletjies.
Speel woordraaisels.
Hou ‟Afrikaanse Woensdae” waar almal probeer om net Afrikaans te praat.
Hou ’n gesinsvasvra.
Speel 30 Seconds of Wie is ek? in Afrikaans.
Lees grappies.
Sing saam in die motor.
Wanneer Afrikaans met lekker herinneringe geassosieer word, bly dit leef.
Gebruik tegnologie slim
Baie ouers sien skermtyd as ֹ’n uitdaging.
Dit kan ook ’n geleentheid wees.
As kinders reeds televisie kyk of op ’n tablet speel, kies doelbewus Afrikaanse inhoud wanneer dit moontlik is.
AfriForumTV bied ’n verskeidenheid Afrikaanse inhoud vir die hele gesin. Daar is kinderprogramme, dokumentêre programme, kultuurinhoud, leefstylreekse, aktuele programme en vermaak.
Kinders sien dan dat Afrikaans nie net die taal is waarin Mamma hulle reghelp nie, maar ook ’n taal waarin hulle kan ontspan, lag en nuwe dinge ontdek.
Maak dit sommer deel van julle week:
- Kyk elke Sondagaand saam ’n Afrikaanse program.
- Laat jonger kinders hulle gunsteling- Afrikaanse karakter kies.
- Gesels ná die program daaroor in Afrikaans.
- Laat tieners self programme kies wat by hulle belangstellings pas.
Lees – al is dit net tien minute
’n Liefde vir taal begin dikwels by stories.
Dit hoef nie dik boeke te wees nie.
Lees prenteboeke.
Lees jeugboeke.
Lees nuus.
Lees sportberigte.
Lees grappies.
Laat jong kinders prentjies beskryf.
Laat ouer kinders beurte maak om hardop te lees.
Selfs tien minute se saamlees, drie of vier keer per week, maak oor tyd ’n groot verskil.
Gebruik musiek
Musiek is een van die maklikste maniere waarop taal deel van kinders se wêreld word.
Maak ’n Afrikaanse speellys.
Sing saam in die motor.
Laat kinders nuwe liedjies ontdek.
Praat oor die woorde.
Selfs tieners wat nie graag Afrikaans praat nie, luister dikwels graag na Afrikaanse musiek wanneer dit by hulle smaak aanklank vind.
Laat grootouers deel wees van die proses
Vir baie kinders is Ouma en Oupa hulle grootste motivering om Afrikaans te praat.
Beplan gereelde video-oproepe.
Laat Ouma stories vertel.
Laat Oupa grappies vertel.
Laat kinders hulle skoolwerk of sportprestasies in Afrikaans verduidelik.
Wanneer kinders sien Afrikaans help hulle om met geliefdes te kommunikeer, kry die taal nuwe waarde.
Bou ’n Afrikaanse gemeenskap
Kinders wil graag voel hulle behoort.
As hulle dink hulle is die enigste Afrikaanse kinders in die dorp, gebruik hulle die taal al hoe minder.
Sluit aan by gemeenskapsbyeenkomste, kerkspeelgroepe, kultuurfeeste en sportgeleenthede.
Wanneer kinders hoor ander gesinne praat ook Afrikaans, besef hulle hulle is deel van iets groters.
Gebruik die AfriForum Wêreldwyd Wêreldgids
Baie mense besef nie hoeveel Afrikaanse ondernemings, organisasies en professionele persone wêreldwyd beskikbaar is nie.
Die AfriForum Wêreldwyd Wêreldgids help Afrikaners om Afrikaanse diensverskaffers in verskillende lande op te spoor.
Dit gaan nie net oor besigheid nie.
Dikwels ontdek gesinne só:
- Afrikaanse speelgroepe
- Afrikaanse tutors
- Suid-Afrikaanse winkels
- Kerke
- Kafees
- Entrepreneurs
- Gemeenskapsgeleenthede
Dit maak dit makliker om ander Afrikaanse gesinne te ontmoet en nuwe vriendskappe te bou.
Skep julle eie tradisies
Jy hoef nie in Suid-Afrika te wees om jou kultuur te leef nie.
- Hou ’n braai.
- Vier Erfenisdag.
- Kyk saam rugby.
- Bak melktert.
- Maak koeksisters.
- Hou ’n Afrikaanse fliekaand.
- Vier Afrikaanse Boekedag.
Kinders onthou tradisies baie langer as reëls.
Gebruik elke geleentheid
Afrikaans hoef nie beperk te wees tot die huis nie.
Laat kinders –
- die inkopielys in Afrikaans skryf;
- die spyskaart by die huis ontwerp;
- resepte lees; en
- stemboodskappe vir familie stuur.
Hoe meer Afrikaans funksioneel gebruik word, hoe natuurliker word dit.
Aanvaar dat daar Engels gaan wees
Baie ouers raak moedeloos wanneer kinders in Engels antwoord.
Dit is normaal.
Moenie elke gesprek in ’n taalstryd verander nie.
Hou eenvoudig aan om Afrikaans te praat.
Prys hulle wanneer hulle dit gebruik.
Lag saam wanneer hulle sukkel om ’n woord te onthou.
Bou selfvertroue eerder as skuldgevoelens.
Die doel is nie perfekte Afrikaans nie.
Die doel is dat hulle Afrikaans met warmte, veiligheid en familie assosieer.
Wees self die voorbeeld
Kinders doen baie minder wat ons sê en baie meer wat ons doen.
As ouers self maklik na Engels oorslaan, gaan kinders dieselfde doen.
Maar wanneer hulle sien Mamma en Pappa lees Afrikaans, luister Afrikaanse musiek, kyk Afrikaanse programme en gesels met trots in hulle moedertaal, leer hulle dat Afrikaans steeds waarde het.
Ons gee hulle die vermoë om met hulle familie te praat, hulle geskiedenis te verstaan en hulle identiteit met trots te dra.
En dalk is dit die mooiste geskenk wat enige ouer vir ’n kind kan gee.
Want waar in die wêreld hulle ook eendag woon, sal hulle altyd weet waar hulle wortels lê.



















